Τετάρτη , Ιούνιος 26 2019
Αρχική / Πολιτισμός / Πώς πήρε το όνομά της η ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΟΞΙΑ της ορεινής Ναυπακτίας – Όταν τα δένδρα είναι βιβλία – του Τ. Ευθυμίου

Πώς πήρε το όνομά της η ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΟΞΙΑ της ορεινής Ναυπακτίας – Όταν τα δένδρα είναι βιβλία – του Τ. Ευθυμίου

Του δασκάλου Τάκη Ευθυμίου

Στην ορεινή Φθιώτιδα, στα σύνορα με την Ναυπακτία (Αιτωλοακαρνανίας), υπάρχει τοποθεσία και χωριό με την ονομασία Γραμμένη Οξιά (Σιτίστα). Η ονομασία αυτή, σύμφωνα με την άποψη του Αρτοτινού λαογράφου Δημήτρη Λουκόπουλου, οφείλεται στην παρακάτω παράδοση:

       «Μια σημαδιακή οξιά, στην άκρη από τα σιτιστιανά βουνίσια λιβάδια, ως σήμερα, νοματίζεται Γραμμένη Οξιά και αναδίδει ηρωικό θρύλο και λάμψη. Κοντά της λημέριαζε κάποιο καλοκαίρι ο περίφημος κλέφτης με τα παλληκάρια του και γκιζερούσε τους μαραζιάρικους απ’ την σκλαβιά θεσσαλικούς κάμπους και του γερο-Όλυμπου την ξέμακρη στην καταχνιά της χωμένη σιλουέτα. Ξάφνου, δυνατός άνεμος, όχι ασυνήθιστος στην ξεμέιντανη ‘κείνη ράχη, σηκώνεται και γίνεται ανεμοστρόφιλος[1], πρωτόφαντος και πρωτάκουστος. Σηκώνει κοτρώνια και τα πετάει, σαν κανονιού μπόμπες, πέρα… μακριά, ξερριζώνει αδύνατες οξιές και τις ρίχνει, σαν καλαμποκιές, στο χωράφι. Σηκώνει και τους ανθρώπους, σαν βότσαλα, και τους πετάει μακριά και τους σκοτώνει. Χαλασμός κόσμου απρόσμενος. Ο Τσαμ’ Καλόγερος κι όσοι απ’ τους συντρόφους του πρόφτασαν να σιμώσουν και ν’ αγκαλιάσουν την γραμμένη, κατόπιν, ακλόνητη οξιά, γλίτωσαν. Έναν τον πέταξε το θεριακό κάπου βαθειά στον λόγγο και τον διχάλωσε στα κλωνάρια της γέρικης οξιάς κι έγινε κομμάτια, την άλλη άνοιξη τον βρήκαν πεθαμένο και τον έθαψαν. Άλλος, που πήρε ο ανεμοστρόφιλας[2] και τον στροβίλιζε, σαν φύλλο, ράχη-ράχη, έπεσε πολύ μακριά κι έγινε κομμάτια.

Πέρασε το θεριακό κι η ιστορία έπρεπε να πάρει τον λόγο. Ο Τσαμ’ Καλόγερος, δοξάζοντας τον Θεό για το σωμό τους, βγάζει απ’ το σελάχι το μαχαίρι και ξεφλουδίζει λίγο της σώτειρας οξιάς τον κορμό και χαράζει με βαθειά γράμματα τ’ όνομά του και την μερομηνία. Η φλούδα και πάλι σκέπασε το ξεφλουδισμένο μέρος, μα η οξιά από τότε κι ως σήμερα έχει το όνομα Γραμμένη Οξιά. Και Γραμμένη Οξιά μετονόμασαν την Σιτίστα, τα τελευταία χρόνια κι έτσι την γράφουν στα χαρτιά».

Μια παραλλαγή, σχετική με την ονομασία Γραμμένη Οξιά, αναφέρει και ο συγγραφέας Κώστας Σφυρής:

       «…Οι αρματολοί και οι κλέφτες, διερχόμενοι και εν καιρώ χειμώνος την χιονισμένη Οξιά, όπου το παχύ στρώμα του χιονιού έφθανε ως τα κλαδιά των πανύψηλων δέντρων της οξιάς, έγραφαν με τα σπαθιά επάνω στους λείους φλοιούς των δέντρων αυτών τα ονόματά των και άλλα εθνικά συνθήματα. Όταν το χιόνι έλειωνε, τα γράμματα εφαίνοντο ψηλά εκεί, όπου δεν ήτο δυνατόν να φθάσει εύκολα και να γράψει κανείς χωρίς το χιόνι. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, συν τω χρόνω, πολλές οξιές ευρέθησαν γραμμένες, σαν βιβλία. Από το γεγονός αυτό, το διάσελο εκείνο του βουνού με τις γραμμένες οξιές, πήρε το όνομα Γραμμένη Οξιά. Η τοποθεσία αυτή χάρισε κατόπιν το ίδιο όνομα και στο χωριό, διότι προηγουμένως ελέγετο Σιτίστα… Το βέβαιο είναι πως το σημερινό όνομα του χωριού το εχάρισε το σπαθί των κλεφτών…».

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Ανεμοστρόφιλος = ανεμοστρόβιλος.

[2] Ανεμοστρόφιλας = ανεμοστρόβιλος.

 

ΠΗΓΗ

About kostas Xristou

Δες επίσης

Τιμή στην ελιά! Εκδηλώσεις στην Κέρκυρα, για ένα υπεραιωνόβιο ελαιόδενδρο!

Η Ένωση Επτανησίων Ελλάδας κήρυξε την έναρξη εργασιών για την αξιοποίηση και προστασία της μνημειακής …

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.