Αρχική Απόψεις Η «ιδεολογία» της ήττας

Η «ιδεολογία» της ήττας

Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 κυκλοφόρησε ένα δοκίμιο του Βύρωνα Λεοντάρη  με τίτλο «η ποίηση της ήττας» (Επιθεώρηση τέχνης, 1963 και 1964) μέσα από το οποίο αυτός αλλά και άλλοι ποιητές  (Αναγνωστάκης, Λειβαδίτης, Κατσαρός, Αλεξάνδρου, Πατρίκιος κλπ) εξέφρασαν τον σκεπτικισμό τους για την αριστερά, δηλαδή για τη σταλινική/ζαχαριαδική αντίληψή της που ηττήθηκε στρατιωτικά στον εμφύλιο.
Βέβαια, η ορθόδοξη εκδοχή της αριστεράς επιμένει διατεινόμενη:  «Τι κι αν έπεσε ο Γράμμος, εμείς θα νικήσουμε». Εκεί η ήττα λειτουργεί άμεσα, επιθετικά, ρεβανσιστικά και το όπλο παραμένει «παρά πόδα». Αυτός ο σκεπτικισμός ήταν που οδήγησε, στη δεκαετία του ’60, μέσα και από την ΕΔΑ, στη δημιουργία του ρεύματος του αντιδογματισμού, απ’ το οποίο ακόμη αρδεύεται η καθ’ ημάς ανανεωτική αριστερά η οποία εκφράζεται πολιτικά με τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Η τακτική της θυματοποίησης

Αυτή η εσωτερικευμένη «ψυχολογία» της ήττας αποτελεί έκτοτε ένα μόνιμο χαρακτηριστικό της ανανεωτικής αλλά και ριζοσπαστικής συγχρόνως αριστεράς. Παράγωγο της «θυματοποιημένης» λογικής αποτελεί ένα μοναδικό φαινόμενο στον πολιτικό χάρτη και την μεταπολεμική ιστορία της Ευρώπης.
Η «μεταμαρξιστική ευρωπαϊκή αριστερά» πέτυχε να κρίνεται όχι πολιτικά αλλά ηθικά. Να κρίνεται όχι για την αποτελεσματικότητά της ή το εφικτό και εφαρμόσιμο των προτάσεών της αλλά με βάση έναν νεφελώδες δικής της εμπνεύσεως «αξιακό» κώδικα. Η αριστερά χειρίζεται επιδέξια το «ηθικό πλεονέκτημα» το οποίο η ίδια προσέδωσε στον εαυτό της και οι αντίπαλοι της ασμένως απεδέχθησαν, υιοθέτησαν και ποτέ δεν αμφισβήτησαν. Για παράδειγμα, ποτέ δεν ζητήθηκε από τον Μανώλη Γλέζο να κάνει αυτοκριτική και ζητήσει τουλάχιστον μία δημόσια συγγνώμη για το γεγονός ότι προσκύνησε το φέρετρο του Σταλινικού τυράννου Εμβέρ Χότζα.
Έχει την «πολυτέλεια» αφού αποτελεί την «ζωντανή ιστορία της αριστεράς» να είναι στο απυρόβλητο.  Οι Εθνικιστές κατανοούν ότι στρατηγικός στόχος της  κυβερνώσας αριστεράς είναι να δομήσει ένα ΚΑΘΕΣΤΩΣ με συγκεκριμένα θεσμικά και αξιακά χαρακτηριστικά. Μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιεί -ενίοτε επιδέξια- είναι και η συστηματική επένδυση στη θυματοποίηση η οποία λειτουργεί ως άριστο εργαλείο της κοινωνικής μηχανικής. Η θυματοποίηση προκαλεί συμπάθεια, απενοχοποιεί τους ηττημένους και δημιουργεί ενοχικά σύνδρομα στους νικητές ή τουλάχιστον το πέτυχε αυτό στην μεταπολεμική Ελλάδα.
Τα κατά περιόδους «θύματα» είναι οι μετανάστες, οι πρόσφυγες, οι διαφορετικοί, οι αποκλίνοντες (η εφευρετικότητα του «new speak» της νέας γλώσσας κατά Orwell είναι πραγματικά αξιοθαύμαστη). Για την Αριστερά φταίνε μόνο οι άλλοι ή το Σύστημα, ο μεγάλος Άλλος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θεωρεί η Gauche caviar «αριστερά του χαβιαριού», ότι θα βρει τα νέα κοινωνικά υποκείμενα τα οποία με τη σειρά τους θα διαποτίσουν με τις ιδιαιτερότητές τους την εργατική τάξη αλλά και την ευρύτερη κοινωνία των πολιτών. Αυτό θα λειτουργήσει «απελευθερωτικά», ενοχοποιώντας ταυτόχρονα όσους παραμένουν κολλημένοι σε προκαταλήψεις. Αν η πλειοψηφία συνεχίσει να  ανθίσταται και να μην ελκύεται  τότε το επόμενο βήμα είναι η δαιμονοποίηση όσων δεν αυτοενοχοποιούνται.

Πιθανό το σενάριο σύγκρουσης των κοινοτήτων

Το ιδεολόγημα αυτό είναι στηριγμένο σε ένα αντιφατικό και εν πολλοίς μη ρεαλιστικό αφήγημα, με συνέπεια οι αποτυχίες και οι απογοητεύσεις να είναι πολύ συχνές και οδυνηρές. Τότε αντιπαρατάσσουν το αποστομωτικό επιχείρημα «συγκρουστήκαμε αλλά ηττηθήκαμε προς το παρόν» -με το παρόν να εκτείνεται στο διηνεκές- «ας κάνουμε μία τακτική υποχώρηση μέχρι ο συσχετισμός δυνάμεων και οι συνθήκες επιτρέψουν την αντεπίθεση και την τελική νικητήρια έφοδο» (ο ίδιος ο Λένιν υπέγραψε την Συνθήκη Μπρεστ –Λιτόφσκ και έκανε την ΝΕΠ – έλεγε πολύ σοβαρά από τηλοψίας  σχετικά πρόσφατα ο επικεφαλής της εσωκομματικής αντιπολίτευσης Ν.Φίλης.
Παραβλέπουν όμως το ενδεχόμενο η επένδυση στον «δικαιωματισμό» να αποτύχει παταγωδώς και  οι μέχρι τώρα «μειονότητες» και αυριανές κοινότητες να μην εγκολπωθούν όλες τις προτεραιότητές τους και να μην αλλοαναγνωριστούν ως δομικά στοιχεία του υπό διαμόρφωση νέου καθεστώτος αλλά να στραφεί η μία έναντι της άλλης π.χ μουσουλμάνοι εναντίον ομοφυλόφιλων. Σ’αυτή τη περίπτωση η «ιδεολογία» της ήττας ευελπιστεί ότι δεν θα έχει στερέψει από καινούργια εφευρήματα.

Κωνσταντίνος Βαϊούλης

ΠΗΓΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Most Popular

«Λαβράκι» ΑΑΔΕ: Φοροδιαφυγή – μαμούθ με αδήλωτα ενοίκια σε βίλες στη Μύκονο

Το «σκανάρισμα» των ελεγκτών της ΑΑΔΕ οδήγησε στην αποκάλυψη υποθέσεων τεράστιας έκτασης φοροδιαφυγής. Πρόκειται για γραφεία, που είναι κρυμμένα σε διαμερίσματα σε διάφορες περιοχές των...

e-ΕΦΚΑ: Επτά οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες για οφειλέτες

Συνολικά επτά σύγχρονες και άμεσα προσβάσιμες ηλεκτρονικές υπηρεσίες για τους οφειλέτες έχουν τεθεί σε λειτουργία, μέχρι σήμερα, από τον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης...

Κορωνοϊός: 2.472 νέα κρούσματα και 8 θάνατοι – Στους 133 οι διασωληνωμένοι

Σε 2.472 ανέρχονται τα νέα κρούσματα κορωνοϊού στη χώρα το τελευταίο 24ωρο, σύμφωνα με την ενημέρωση του ΕΟΔΥ. Κατά το ίδιο διάστημα, κατεγράφησαν 8 θάνατοι, με τον αριθμό των...

Ανεξαρτητοποιήθηκε η βουλευτής του ΜέΡΑ 25 Κωνσταντίνα Αδάμου – Η αντίδραση του Γ. Βαρουφάκη

Την ανεξαρτητοποίησή της από την ΚΟ του ΜέΡΑ 25 ανακοίνωσε η βουλευτής του κόμματος, Κωνσταντίνα Αδάμου, με επιστολή της προς τον πρόεδρο της βουλής...

Recent Comments

Σάκης Καραμαλίκης on Η λύση για τη Μακεδονία
Μαρία Καραγιαννοπουλου on Καταρρίπτεται ο μύθος της Χορτοφαγίας!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΙΝΟΥΛΑΣ on OPEN LETTER TO Mr. GEORGE LOGOTHETIS ..!!!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΙΝΟΥΛΑΣ on OPEN LETTER TO Mr. GEORGE LOGOTHETIS ..!!!