Αρχική Διάφορα Η διεθνική αξία του αβάτου του Αγίου Όρους

Η διεθνική αξία του αβάτου του Αγίου Όρους

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ

Η ενότητα που συνδέει το έθιμο με το γραπτό νόμο, έχει ανάλογη αντιστοιχία με τον νόμο της πολιτείας – κράτους, ανάλογα, και με τις ευρύτερες σχέσεις που διέπουν τις σχέσεις πολιτείας και εκκλησίας. Για τον λόγο αυτό και παρουσιάζεται η διαφορετική εικόνα του κάθε κράτους προς το ορθόδοξο ποίμνιο. Κάθε ορθόδοξο κράτος έχει συγκεκριμένη θέση προς τους εκκλησιαστικούς κανόνες, οι οποίοι κατοχυρώνονται ή και όχι από το Σύνταγμά του.

agionoroslaura1

Το έθιμο δεν είναι δυνατόν να εξετάζεται χωριστά, παρά μόνο, ως τμήμα της εκκλησιαστικής νομοθεσίας την οποία και εκφράζει. Το κάθε σύγχρονο κράτος, το απασχολεί το πρόβλημα των σχέσεων των ιερών κανόνων με τους νόμους της πολιτείας. Υπάρχει: Η άποψη που διαχωρίζει τους κανόνες και αποδίδει συνταγματική ισχύ μόνο σε όσους αφορούν το δόγμα και την λατρεία και ή άλλη άποψη που δέχεται την συνταγματική ισχύ όλων ανεξαιρέτως των κανόνων. Έτσι το πρόβλημα δεν είναι δυνατόν να λυθεί και διαιωνίζεται, χωρίς να μπορούν να βρεθούν κοινά σημεία προσεγγίσεως, γιατί διαφορετικά είναι η πνευματική τοποθέτηση (1) του κάθε ενός υποστηρικτή. Και οι δύο απόψεις ομάδες εκφράζουν συνειδητά ή ασυνείδητα τις θέσεις της εκκλησιαστικής τάξης αλλά και της συγχρόνου πολιτείας και κράτους.

Η εκκλησία θεμελιώθηκε και συντηρείται από τον Θεό,(2) και δεν έχει ανάγκη την κοσμική δύναμη για να διατηρήσει την υπόσταση της. Είναι αυτάρκης και μπορεί με την αποκλειστική δική της νομοθεσία να οργανώνεται κατά τόπους και να καθοδηγεί το ποίμνιόν της, εις τον προορισμόν του. Στην υπηρεσία αυτού η Πολιτεία (3) – Κράτος, με τους άρχοντάς της, επιδιώκει την ειρήνη και την τάξη στην οργανωμένη κοινωνία των ανθρώπων. Ο άμεσος σκοπός των πολιτειακών κανόνων ποικίλλει ανάλογα με το ιδεολογικό υπόβαθρο κάθε πολιτείας. Η εκκλησία από αυτά τα αποστολικά χρόνια, δέχεται ότι η κρατική εξουσία δώθηκε από τον Θεό στους ανθρώπους, ως δώρο της αγάπης του, αυτό ομολογεί και ο νομικός απόστολος (4) Παύλος. Εάν το κράτος συνειδητοποιεί αυτόν τον προορισμόν του γίνεται διακονητής της εκκλησίας στο ποιμαντικό έργο της, με την νομοθεσία του και την διοικητική του μέριμνα, όπως γινόταν στο Βυζαντινό κράτος. (5) Η αρχή αυτή ενέπνεε και τις σχέσεις νόμου (6) και εθίμου, η οποία εκφραζόταν με τους Νομοκανόνες. (7)

Ο νομοκάνον του Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, με τα ζητήματα τάξης και ευπρέπειας της εκκλησίας ρύθμιζε με βάση όχι μόνο τους κανόνες της εκκλησίας αλλά και τις αυτοκρατορικές (8) διατάξεις (9) και νόμους. Στην ρύθμιση αυτή, οδηγήθηκε η εκκλησία ελεύθερα, χωρίς την πίεση της πολιτείας. (10) Η αρμονική συνύπαρξη και συνεργασία των δύο εξουσιών είναι αξιοσημείωτη, γιατί οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες (11) έδειχναν σεβασμό και υπακοή όχι μόνο στους κανόνες αλλά και στα γνήσια έθιμα της εκκλησίας. Χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα αποτελεί το έθιμο το οποίο αναφέρει ο Βαλσαμών (12) σχετικά με την αποδοχή γυναίκας στον μοναχικό βίο. Ο Θεοστεφής Βασιλέας επικύρωσε σε διάταγμα την μακρά συνήθεια, χωρίς προϋπάρχοντα γραπτό νόμον, δηλαδή να γίνεται μοναχή μία γυναίκα αφού έζησε τουλάχιστον τρείς μήνες σε μοναστήρι. Γι’ αυτό και ο Νικηφόρος Ομολογητής, (13) παραβάλλει τον νόμο με το λόγο, το έθιμο με το έργο (14).

Σημειώσεις:

1. ΒΛ. ΜΟYΡΑΤΙΔΗΣ, Κ. 1965. Σχέσεις εκκλησίας και Πολιτείας. Τομ. I. Αθήναι, 1965. σελ. 15.

2. ΒΛ. Ρωμαίους 13, 4.

3. ΒΛ. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Π. 1967. Πολιτεία. In Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια (Θ.Η.Ε.). Τομ. 10. (έκδοσης Α. Μαρτίνος). Αθήναι, 1967.

4. ΒΛ. Α’ Τιμόθεον 6,15.

5.ΒΛ. ΤΟΡΝΑΡΙΤΗΣ, Χ. 1930. Αρχείον Βυζαντινού Δικαίου. Τομ. I. Αθήναι, 1930.

6. ΒΛ. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Π. 1984. Χριστιανική κοινωνιολογία. Αθήνα : Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 1984. σελ. 95.

7. Βλ. Επαναγωγή Νόμου. Τίτλος γ’, κεφ. Η’.

8. Βλ. Νεαραί, Ιουστίνου I έτους 566.

9. Βλ. Τιβερίου XII. έτους 582.

10. Βλ. ΖΕΠΟΣ, J.G.R. Τομ. I. σελ. 54.

11. Βλ. Λέον ΣΤ’, έτος 910, τίτλος προϊμίου Νεαρών.

12. Βλ. Σύνταγμα Ρ.Π. Τομ. Α’. σελ. 41.

13. Βλ. ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ. 2004. Αντίρρησις, Γ΄. In ΜΙGΝΕ, J. P. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ (Patrologia Graeca). Τομος 100. Αθήναι: Κέντρο Πατερικών Εκδόσεων (Κ.Ε.Π.Ε), 2004, σελ.388.

14. ΙΩAΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ. 1862. ΗΟMILIA LΙ. In ΜΙGΝΕ, J. P. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ (Patrologia Graeca), Τόμος 60, Paris 1862. Σελ. 351.

Η παρούσα ανάρτηση αποτελεί απόσπασμα από το άρθρο με τίτλο: «Η διεθνική αξία του εθίμου του αβάτου του Αγίου Όρους», που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Acta Patristica, (2010), επιστημονικό όργανο του Πανεπιστημίου Πρέσοβ Σλοβακίας.

ΠΗΓΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Most Popular

Τι ισχύει και τι αλλάζει σχετικά με τον κατώτατο μισθό – Δέκα ερωταπαντήσεις από το υπουργείο Εργασίας

Μέσω δέκα ερωταπαντήσεων εξηγεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων τι ισχύει και τι αλλάζει σχετικά με τον κατώτατο μισθό στη χώρα, μετά τις σημερινές ανακοινώσεις της...

Ανοίγει την Παρασκευή η πλατφόρμα για τον εμβολιασμό των 12 έως 15 ετών

Το «πράσινο φως» για τον εμβολιασμό των παιδιών 12-15 ετών άναψε η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών. Στην απόφαση αυτή οδηγήθηκαν, όπως ανακοίνωσε η Μαρία Θεοδωρίδου, «με βάση τα επιδημιολογικά...

Κορωνοϊός: 2.070 νέα κρούσματα και 5 θάνατοι – Στους 147 οι διασωληνωμένοι

Μειωμένα σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες, όμως πάνω από 2.000 είναι τα κρούσματα του κοροναϊού σήμερα στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια αναμενόμενη εξέλιξη, αφού...

ALPHA BANK: Τη δέσμευσή της για ένα βιώσιμο μέλλον αποτυπώνει ο Απολογισμός Βιώσιμης Ανάπτυξης 2020

Ο Απολογισμός Βιώσιμης Ανάπτυξης 2020 περιλαμβάνει τις πρωτοβουλίες της Alpha Bank για την πλήρη και δυναμική ενσωμάτωση περιβαλλοντικών και κοινωνικών κριτηρίων σε όλους τους...

Recent Comments

Σάκης Καραμαλίκης on Η λύση για τη Μακεδονία
Μαρία Καραγιαννοπουλου on Καταρρίπτεται ο μύθος της Χορτοφαγίας!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΙΝΟΥΛΑΣ on OPEN LETTER TO Mr. GEORGE LOGOTHETIS ..!!!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΙΝΟΥΛΑΣ on OPEN LETTER TO Mr. GEORGE LOGOTHETIS ..!!!