Αρχική Απόψεις Διαβάζοντας τα σημεία των καιρών

Διαβάζοντας τα σημεία των καιρών

PROJECT SYNDICATE

Το ερώτημα γίνεται όλο και πιο φλέγον: σε ποιο σημείο κινδυνεύουν πραγματικά οι δημοκρατίες; Εκείνο που ήταν αδιανόητο πριν από μόλις λίγα χρόνια – ένας αμερικανός πρόεδρος να προσβάλλει δημοκρατικούς συμμάχους και να επαινεί δικτάτορες ή να αποκαλεί τους δημοσιογράφους «εχθρούς του λαού» ή να φυλακίζει πρόσφυγες και να τους στερεί τα παιδιά τους – γίνεται σχεδόν κανονικά πλέον. Πότε θα πρέπει να σημάνει ο συναγερμός;

Για το θέμα αυτό έχουν γραφτεί σημαντικά βιβλία. Ολα διαπιστώνουν πως οι περισσότεροι προτιμούν να υποκρίνονται ότι ο κόσμος λειτουργεί κανονικά, γιατί αυτό κάνει τη ζωή πιο εύκολη, ακόμα και εάν τα πράγματα δεν είναι έτσι. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να στρουθοκαμηλίζουμε. Γι’ αυτό και ήδη γίνονται συγκρίσεις του σήμερα με τις αρχές της δεκαετίας του 1930. Αρκετοί γερμανοί επιχειρηματίες και βιομήχανοι, που ήταν συντηρητικοί αλλά όχι Ναζί, πίστευαν ότι δεν θα είχαν πρόβλημα με τον Χίτλερ όσο έβγαζαν κέρδη. Σκέφτονταν ότι μπορεί να ήταν χυδαίος, με άγαρμπους τρόπους, αλλά πίστευαν ότι θα μπορούσαν να τον ελέγξουν.
Η ιστορική γνώση μπορεί να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς – επιθέσεις στην ανεξάρτητη δικαιοσύνη, για παράδειγμα – που οδήγησαν σε τυραννία στο παρελθόν. Ομως η ιστορική μνήμη, που συχνά αναμειγνύεται με τον μύθο, μπορεί επίσης να εμποδίσει τους ανθρώπους να διαβάσουν τα σημάδια του τι πρόκειται να συμβεί. Σε χώρες με δημοκρατική ιστορία είναι εύκολο να υποθέσουμε ότι «δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβεί ξανά», επειδή «οι θεσμοί μας είναι πολύ δυνατοί» ή «επειδή οι άνθρωποι αγαπούν πολύ την ελευθερία», ή είναι «πολύ πολιτισμένοι» ή «πολύ μοντέρνοι» για να διολισθήσουν προς τη βαρβαρότητα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να μην είναι η μετενσάρκωση του Χίτλερ, αλλά η συναίνεση των Ρεπουμπλικανών σε κάθε του πολιτική απόφαση με την οποία απομακρύνθηκε από τη δημοκρατική νόρμα είναι κακός οιωνός. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τα οποία τόσο πολύ έχει επικρίνει – αυτοί οι «εχθροί του λαού» – λειτουργούν ακόμα άψογα. Ομως η επιρροή τους σταδιακά περιορίζεται. Τα όσα δημοσιεύονται στους «New York Times» ή στην «Washington Post» έχουν πια λιγότερη σημασία από τα προεδρικά tweets που φθάνουν σε εκατομμύρια ψηφοφόρους και σχολιάζονται θετικά στα συντηρητικά ραδιοφωνικά ή τηλεοπτικά προγράμματα. Σε μια πολωμένη κοινωνία, οι πολιτικοί που ξεσηκώνουν τον όχλο εκμεταλλευόμενοι τον φόβο και την αγανάκτηση είναι πιο πιθανό να θεωρηθούν επιτυχημένοι σε σύγκριση με λιγότερο συναρπαστικές προσωπικότητες που προσπαθούν να κάνουν έκκληση σε πιο λογικές λειτουργίες. Τα πολιτικά κόμματα που αντιτίθενται στις αντιδημοκρατικές τάσεις αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα. Εάν κινηθούν προς τα αριστερά θα χάσουν σημαντικές ψήφους από το Κέντρο. Εάν επιλέξουν κεντρώους υποψηφίους που αναζητούν μεταρρυθμίσεις αντί για ριζική αλλαγή, ίσως χάσουν τους εξαγριωμένους νέους.
Παρ’ όλα αυτά οι ελευθερίες θα πρέπει να προστατευθούν, κάτι που είναι εφικτό μόνο όταν οι απειλές είναι ξεκάθαρες. Η στιγμή κατά την οποία ο κόσμος θα σταματήσει να πιστεύει ότι οι δημαγωγοί μπορούν να εμποδιστούν από το να κάνουν το χειρότερο, είναι η στιγμή που θα είναι πολύ αργά.
Ο Ιαν Μπουρούμα είναι συγγραφέας και διευθυντής του «New York Review of Books»
Πηγή: http://www.tanea.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Most Popular

Έγκλημα στα Γλυκά Νερά: Εισαγγελέας ανηλίκων αποφασίζει για την επιμέλεια του παιδιού

Την «τύχη» του ενός έτους παιδιού του ζευγαριού ερευνά η εισαγγελία ανηλίκων Αθηνών, μετά την ομολογία του 32χρονου ότι αυτός είναι ο δολοφόνος της 20χρονης Κάρολαϊν...

Κορωνοϊός: 469 νέα κρούσματα και 20 θάνατοι – Στους 307 οι διασωληνωμένοι

Σε 469 ανέρχονται τα νέα κρούσματα κορωνοϊού στη χώρα το τελευταίο 24ωρο, σύμφωνα με την ενημέρωση του ΕΟΔΥ. Κατά το ίδιο διάστημα, κατεγράφησαν 20 θάνατοι, με τον αριθμό των νεκρών από την...

Μητσοτάκης: Το Ταμείο Ανάκαμψης ευκαιρία για τη δημιουργία ενός νέου ΕΣΥ

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προήδρευσε σε ευρεία σύσκεψη στα γραφεία της Περιφέρειας Ηπείρου στα Ιωάννινα, ολοκληρώνοντας την περιοδεία του στην περιοχή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε...

ΟΑΕΔ: Μείωση 64% στους επιδοτούμενους ανέργους τον Μάιο

Κατά 64% μειώθηκαν τον Μάιο οι επιδοτούμενοι άνεργοι με τα στοιχεία του ΟΑΕΔ να δείχνουν ότι ήταν 78.476 άτομα. Εξ αυτών, οι 63.409 (ποσοστό 80,80%)...

Recent Comments

Σάκης Καραμαλίκης on Η λύση για τη Μακεδονία
Μαρία Καραγιαννοπουλου on Καταρρίπτεται ο μύθος της Χορτοφαγίας!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΙΝΟΥΛΑΣ on OPEN LETTER TO Mr. GEORGE LOGOTHETIS ..!!!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΙΝΟΥΛΑΣ on OPEN LETTER TO Mr. GEORGE LOGOTHETIS ..!!!